Bị chủ nợ thuê xã hội đen đòi nợ thì phải làm thế nào?

1. Bị chủ nợ thuê xã hội đen đòi nợ thì phải làm thế nào?

Khi vay tiền nhưng chưa thể thanh toán đúng hạn, người vay có nghĩa vụ thực hiện việc trả nợ theo thỏa thuận với chủ nợ. Tuy nhiên, trong thực tế có trường hợp chủ nợ không lựa chọn phương thức giải quyết bằng pháp luật mà thuê các ”đối tượng bên ngoài” dùng biện pháp đe dọa, gây áp lực; thậm chí sử dụng bạo lực để đòi nợ. Đây là những hành vi trái pháp luật và người bị đòi nợ có quyền áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi, sự an toàn của bản thân và gia đình.

1.1. Bình tĩnh xác định bản chất của việc đòi nợ:

Trước hết, người bị đòi nợ cần phân biệt rõ giữa ”yêu cầu trả nợ hợp pháp” và ”hành vi đòi nợ trái pháp luật”. Chủ nợ có quyền yêu cầu người vay thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản tiền đã vay, có thể thông qua việc trao đổi, gửi yêu cầu trả nợ, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án… Tuy nhiên, chủ nợ hoặc người được thuê đòi nợ không có quyền:

• Đe dọa, uy hiếp tinh thần người vay;
• Đánh đập, gây thương tích;
• Xâm phạm chỗ ở; 
• Chửi bới, xúc phạm danh dự và nhân phẩm;
• Đăng tải thông tin cá nhân, hình ảnh nhằm bôi nhọ;
• Phá hoại tài sản; 
• Ép buộc người vay hoặc người thân giao tiền, ký giấy tờ trái ý muốn.

Nếu xuất hiện các hành vi trên, đây không còn là việc đòi nợ thông thường mà có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

• Gọi 058.7999997 để được sử dụng dịch vụ Luật sư thu hồi nợ khó đòi!
• Kết nối Zalo (058.7999997) để được tư vấn về thủ tục khởi kiện đòi nợ!

1.2. Thu thập và lưu giữ chứng cứ về hành vi đòi nợ trái pháp luật:

Khi bị các đối tượng thuê đòi nợ gây áp lực, người bị ảnh hưởng cần chủ động thu thập chứng cứ để bảo vệ quyền lợi của mình. Các tài liệu nên lưu giữ gồm:

• Tin nhắn, email, thư từ có nội dung đe dọa, xúc phạm;
• Lịch sử cuộc gọi, ghi âm cuộc gọi (trong phạm vi pháp luật cho phép);
• Hình ảnh, video về việc bị theo dõi, gây rối, phá hoại tài sản;
• Thông tin nhận diện của người đòi nợ như họ tên, số điện thoại, biển số xe, đặc điểm nhận dạng;
• Lời khai của người chứng kiến; 
• Tài liệu chứng minh thiệt hại về sức khỏe, tài sản nếu có.

Những chứng cứ này là cơ sở quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét và xử lý hành vi vi phạm.

1.3. Trình báo ngay cho Cơ quan công an khi bị đe dọa hoặc hành hung:

Trường hợp bị các đối tượng đòi nợ có hành vi đe dọa, sử dụng bạo lực, xâm phạm chỗ ở hoặc phá hoại tài sản, người bị hại cần nhanh chóng trình báo đến cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ. Có thể thực hiện bằng các hình thức:

• Đến trực tiếp cơ quan công an để trình báo;
• Gửi đơn tố giác, tố cáo; 
• Gọi điện yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp khi có nguy cơ bị xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe.

Nội dung trình báo cần nêu rõ:

• Thông tin người bị đe dọa;
• Thông tin về chủ nợ và người có hành vi đòi nợ trái pháp luật (nếu biết);
• Diễn biến sự việc;
• Thời gian, địa điểm xảy ra;
• Các hành vi cụ thể như đe dọa, đánh đập, phá hoại tài sản; 
• Tài liệu, chứng cứ kèm theo.

Cơ quan công an sẽ tiếp nhận, xác minh và xử lý nếu có căn cứ cho thấy hành vi vi phạm pháp luật.

2. Chủ nợ thuê xã hội đen đòi nợ có thể bị xử lý thế nào?

Việc thuê người khác dùng thủ đoạn trái pháp luật để đòi nợ có thể khiến chủ nợ và những người trực tiếp thực hiện hành vi phải chịu trách nhiệm pháp lý. Tùy thuộc vào hành vi cụ thể, người vi phạm có thể bị xem xét về các tội danh (với vai trò ”đồng phạm” theo Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015) như:

• Tội đe dọa giết người nếu có hành vi đe dọa xâm phạm tính mạng khiến người bị đe dọa lo sợ theo Điều 133 Bộ luật Hình sự 2015; 
• Tội cưỡng đoạt tài sản nếu dùng thủ đoạn đe dọa, uy hiếp nhằm buộc người khác giao tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015; 
• Tội cố ý gây thương tích nếu có hành vi đánh đập gây tổn hại sức khỏe theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015; 
• Tội làm nhục người khác nếu xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015; 
• Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản nếu phá hoại tài sản của người khác theo Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015;
• Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015;
• Tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015.

Ngoài ra, người thực hiện hành vi còn có thể phải bồi thường thiệt hại cho người bị xâm phạm về sức khỏe, tài sản, danh dự và các tổn thất thực tế khác theo Điều 590, 591 và 592 Bộ luật Dân sự 2015.

3. Những hình thức đòi nợ trái luật của xã hội đen:

Khác với việc đòi nợ thông qua các phương thức hợp pháp như thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án, các đối tượng đòi nợ theo kiểu “xã hội đen” thường sử dụng những biện pháp trái pháp luật nhằm gây áp lực, uy hiếp tinh thần hoặc buộc người vay phải trả tiền bằng mọi cách. Những hành vi này không chỉ xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người vay mà còn có thể khiến người thực hiện phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc hình sự. Một số phương thức đòi nợ trái pháp luật thường gặp như:

3.1. Đe dọa và uy hiếp tinh thần người vay:

• Đây là một trong những cách thức phổ biến được các đối tượng đòi nợ sử dụng. Người đòi nợ có thể gọi điện, nhắn tin với nội dung đe dọa, uy hiếp như đe dọa đánh đập, gây thương tích, phá hoại tài sản hoặc đe dọa người thân của người vay nhằm tạo tâm lý sợ hãi và buộc họ phải tìm cách trả tiền.
• Tuy nhiên, việc đe dọa nhằm ép buộc người khác thực hiện nghĩa vụ trả nợ là hành vi không được pháp luật cho phép. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, người thực hiện hành vi có thể bị xử lý về các tội danh như Tội đe dọa giết người, tội cưỡng đoạt tài sản hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.
• Đặc biệt, trường hợp người đòi nợ đe dọa sẽ sử dụng bạo lực, gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của người vay hoặc người thân và làm cho nạn nhân thực sự lo sợ rằng hành vi này có thể xảy ra thì có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

3.2. Sử dụng bạo lực, đánh đập để ép trả nợ:

• Một số đối tượng đòi nợ trái pháp luật có thể sử dụng vũ lực như đánh đập, hành hung, bắt giữ người trái phép hoặc cưỡng ép người vay phải giao tiền. Đây là những hành vi đặc biệt nghiêm trọng vì trực tiếp xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể, sức khỏe và tính mạng của con người.
• Việc người vay có nghĩa vụ trả nợ không làm phát sinh quyền cho phép chủ nợ hoặc người được thuê đòi nợ sử dụng bạo lực. Khi xảy ra hành vi đánh đập, gây thương tích, người thực hiện có thể bị xử lý về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
• Ngoài trách nhiệm hình sự, người có hành vi bạo lực còn phải bồi thường thiệt hại cho người bị xâm phạm về chi phí chữa trị, tổn thất thu nhập, chi phí hợp lý khác và tổn thất tinh thần theo quy định pháp luật dân sự.

3.3. Làm nhục, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người vay:

Để gây áp lực buộc người vay trả tiền, các đối tượng đòi nợ kiểu xã hội đen có thể sử dụng thủ đoạn xúc phạm danh dự, nhân phẩm như:

• Chửi bới, lăng mạ người vay;
• Đến nhà, nơi làm việc gây náo loạn;
• Phát tán thông tin về khoản nợ cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp;
• Đăng tải hình ảnh, thông tin cá nhân của người vay lên mạng xã hội nhằm gây sức ép.

Những hành vi này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, uy tín và đời sống tinh thần của người vay. Nếu hành vi xúc phạm đủ nghiêm trọng, người thực hiện có thể bị xử lý về tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015.

Bên cạnh đó, nếu hành vi chỉ dừng ở mức độ vi phạm hành chính, người thực hiện vẫn có thể bị xử phạt theo quy định và phải bồi thường thiệt hại nếu gây tổn thất cho người bị xâm phạm.

3.4. Theo dõi, quấy rối người vay và người thân:

• Một số nhóm đòi nợ trái pháp luật có thể liên tục gọi điện, nhắn tin, tìm đến nơi ở, nơi làm việc hoặc liên hệ với người thân của người vay để gây áp lực. Mục đích của các hành vi này thường là khiến người vay rơi vào trạng thái lo sợ, mất ổn định về tinh thần và buộc phải trả tiền.
• Tuy nhiên, việc liên tục quấy rối, gây ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân hoặc làm phiền những người không có nghĩa vụ trả nợ là hành vi không được pháp luật bảo vệ.
• Chủ nợ chỉ có quyền yêu cầu chính người vay thực hiện nghĩa vụ thanh toán, không có quyền gây áp lực trái pháp luật đối với người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp của người vay.

3.5. Phá hoại, đập phá hoặc chiếm giữ tài sản:

• Một số đối tượng có thể sử dụng các hành vi như tạt sơn, đập phá nhà cửa, làm hư hỏng xe cộ, đồ dùng cá nhân hoặc chiếm giữ tài sản của người vay với mục đích ép trả nợ…
• Các hành vi này không làm phát sinh quyền thu hồi nợ mà có thể khiến người thực hiện phải chịu trách nhiệm pháp lý. Tùy vào mức độ thiệt hại, người vi phạm có thể bị xử lý về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản hoặc các tội danh khác có liên quan.
• Việc tự ý lấy tài sản của người vay để cấn trừ khoản nợ cũng không được pháp luật cho phép, trừ trường hợp có sự thỏa thuận hợp pháp giữa các bên hoặc có quyết định của Cơ quan có thẩm quyền.