Bị ngân hàng khởi kiện đòi nợ thì phải làm thế nào?

1. Bị ngân hàng khởi kiện đòi nợ thì phải làm thế nào?

Khi nhận được thông báo về việc ngân hàng khởi kiện, người vay cần chủ động thực hiện các bước sau:

1.1. Bước 1: Kiểm tra hồ sơ và khoản nợ:

Người vay cần rà soát toàn bộ hồ sơ liên quan đến khoản vay, bao gồm:

• Hợp đồng tín dụng;
• Hợp đồng thế chấp, cầm cố hoặc bảo đảm khác;
• Các phụ lục và thỏa thuận sửa đổi, bổ sung;
• Chứng từ giải ngân;
• Lịch sử thanh toán; 
• Thông báo nợ quá hạn;
• Văn bản yêu cầu thanh toán của ngân hàng;
• Các thỏa thuận về cơ cấu hoặc gia hạn thời hạn trả nợ, nếu có.

Việc kiểm tra hồ sơ giúp xác định chính xác số tiền thực tế còn nợ, thời điểm phát sinh nợ quá hạn, lãi suất áp dụng và phạm vi nghĩa vụ mà ngân hàng đang yêu cầu thanh toán. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để phát hiện những vấn đề cần kiểm tra thêm như: số tiền ngân hàng tính toán có chính xác hay không, lãi suất có được áp dụng đúng thỏa thuận và pháp luật hay không hoặc ngân hàng có thực hiện đúng các thỏa thuận trong hợp đồng hay không…

1.2. Bước 2: Không bỏ qua các văn bản của Tòa án:

Khi vụ án đã được Tòa án thụ lý, người vay trở thành bị đơn trong vụ án và có các quyền, nghĩa vụ tố tụng theo quy định pháp luật. Người vay cần chú ý thời hạn thực hiện các yêu cầu của Tòa án, tham gia các buổi làm việc, phiên họp và phiên tòa theo giấy triệu tập hoặc thông báo hợp lệ.

Việc cố tình không tham gia tố tụng không làm khoản nợ tự động mất đi. Ngược lại, nếu người vay không thực hiện quyền trình bày ý kiến, cung cấp chứng cứ hoặc bảo vệ quan điểm của mình thì Tòa án có thể giải quyết vụ án dựa trên các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập theo quy định.

• Gọi 058.7999997 để được sử dụng dịch vụ Luật sư thu hồi nợ khó đòi!
• Kết nối Zalo (058.7999997) để được tư vấn về thủ tục khởi kiện đòi nợ!

1.3. Bước 3: Kiểm tra số tiền ngân hàng yêu cầu thanh toán:

Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất khi bị ngân hàng khởi kiện. Người vay cần kiểm tra riêng từng khoản mà ngân hàng yêu cầu, bao gồm:

• Nợ gốc;
• Lãi trong hạn;
• Lãi quá hạn;
• Các khoản phí, phạt hoặc nghĩa vụ tài chính khác;
• Khoản tiền phát sinh do việc xử lý tài sản bảo đảm, nếu có.

Người vay không nên mặc nhiên chấp nhận số tiền do ngân hàng yêu cầu mà cần đối chiếu, kiểm tra khoản nợ trên cơ sở hợp đồng tín dụng, chứng từ giải ngân, lịch sử thanh toán và phương thức tính lãi. Trường hợp phát hiện số tiền yêu cầu thanh toán không chính xác hoặc có khoản chưa đủ căn cứ, người vay có quyền trình bày ý kiến, phản đối yêu cầu không phù hợp và cung cấp tài liệu, chứng cứ để Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.

2. Có được thương lượng với ngân hàng khi bị khởi kiện?

• Khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định:  Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự trong trường hợp người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện hoặc nguyên đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, trừ trường hợp họ đề nghị xét xử vắng mặt hoặc vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan.
• Việc ngân hàng đã nộp đơn khởi kiện hoặc Tòa án đã thụ lý vụ án không đồng nghĩa với việc người vay mất quyền thương lượng với ngân hàng. Trong quá trình giải quyết tranh chấp, các bên vẫn có thể chủ động trao đổi và thống nhất phương án xử lý khoản nợ phù hợp.
• Người vay có thể đề xuất với ngân hàng các phương án như: Thanh toán một phần khoản nợ, trả nợ theo từng đợt, xin điều chỉnh thời gian thanh toán hoặc thỏa thuận phương án xử lý tài sản bảo đảm. Việc ngân hàng có chấp thuận hay không sẽ phụ thuộc vào hồ sơ khoản vay, khả năng thanh toán của người vay và chính sách riêng của ngân hàng.
• Trường hợp các bên đạt được thỏa thuận trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án, người vay cần đề nghị Tòa án ghi nhận kết quả thỏa thuận theo thủ tục phù hợp. Khi đó, thỏa thuận được ghi nhận có thể trở thành căn cứ để các bên thực hiện nghĩa vụ và hạn chế việc tranh chấp tiếp tục kéo dài.
• Như vậy, ngay cả khi đã bị ngân hàng khởi kiện, người vay vẫn nên chủ động thương lượng thay vì né tránh hoặc chờ đến khi bản án có hiệu lực. Một phương án thanh toán khả thi, thiện chí và được xây dựng trên cơ sở khả năng tài chính thực tế có thể giúp người vay giảm áp lực tài chính, hạn chế nguy cơ tài sản bảo đảm bị xử lý và tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng cho cả hai bên.

3. Quá hạn bao lâu thì bị ngân hàng khởi kiện đòi nợ?

Căn cứ Điều 275 Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ có thể phát sinh từ các căn cứ sau:

• Hợp đồng;
• Hành vi pháp lý đơn phương;
• Thực hiện công việc không có ủy quyền;
• Chiếm hữu, sử dụng tài sản hoặc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật;
• Gây thiệt hại do hành vi trái pháp luật;
• Căn cứ khác do pháp luật quy định.

Khi đến hạn thanh toán mà người vay không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ, đồng thời ngân hàng không chấp thuận việc gia hạn hoặc cơ cấu lại thời hạn trả nợ thì ngân hàng có quyền áp dụng các biện pháp pháp lý để yêu cầu người vay thực hiện nghĩa vụ thanh toán, trong đó có quyền ”khởi kiện” tại Tòa án có thẩm quyền.

Trường hợp Tòa án ra bản án, quyết định buộc người vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ mà người vay không tự nguyện thi hành thì ngân hàng có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành theo quy định pháp luật. Tùy thuộc vào nội dung bản án, hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp và tình trạng thực tế của khoản vay, tài sản thế chấp có thể bị xử lý để thu hồi khoản nợ theo trình tự/thủ tục pháp luật quy định.

Như vậy: Nợ quá hạn có thể dẫn đến việc ngân hàng khởi kiện người vay nếu nghĩa vụ thanh toán không được thực hiện và các bên không đạt được thỏa thuận phù hợp. Khi phát sinh nợ quá hạn, người vay nên chủ động làm việc với ngân hàng để tìm phương án xử lý; đồng thời cần nghiêm túc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình nếu vụ việc được đưa ra Tòa án.

4. Vay có thế chấp có bị xử lý tài sản khi bị ngân hàng khởi kiện không?

Điều 299 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm như sau:

• Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ;
• Bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm trước thời hạn do vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận hoặc theo quy định của luật;
• Trường hợp khác do các bên thỏa thuận hoặc luật có quy định.

Như vậy: Việc vay ngân hàng có thế chấp không đồng nghĩa với việc tài sản bảo đảm sẽ bị xử lý ngay khi ngân hàng khởi kiện. Theo Điều 299 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bảo đảm có thể được xử lý khi đến hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên vay không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ; bên vay phải thực hiện nghĩa vụ trước thời hạn do vi phạm thỏa thuận hoặc thuộc trường hợp khác do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định.

• Do đó, khi bị ngân hàng khởi kiện, người vay cần kiểm tra kỹ hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp, tình trạng khoản vay và yêu cầu khởi kiện của ngân hàng để xác định căn cứ, phạm vi và phương thức xử lý tài sản bảo đảm. Trường hợp nghĩa vụ trả nợ không được thực hiện và có đủ căn cứ xử lý tài sản, tài sản thế chấp có thể được xử lý theo thỏa thuận và quy định pháp luật để thu hồi khoản nợ.
• Đặc biệt, người vay không nên chủ quan hoặc né tránh khi nhận được Thông báo khởi kiện. Việc chủ động làm việc với ngân hàng, tham gia đầy đủ quá trình tố tụng và tìm kiếm phương án thanh toán hoặc xử lý tài sản phù hợp có thể giúp hạn chế những thiệt hại phát sinh và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của mình.